نویسنده = مسعود جلالی
تعداد مقالات: 2
بررسی زمانی-فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشیدی با استفاده از داده‏های مدل جهانی FLDAS در ایران

بررسی زمانی-فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشیدی با استفاده از داده‏های مدل جهانی FLDAS در ایران

دوره 2، شماره 4، بهمن 1402

مهسا کاظمی، مسعود جلالی، کوهزاد رئیس پور

چکیده به منظور استفاده بهینه از انرژی خورشیدی اولین قدم، شناسایی مقدار تابش خورشیدی می‎باشد. استفاده از داده‏های‏ ماهواره‎ای برای شناسایی مقدار تابش خورشیدی در هر موقعیت مفید است. از این‏رو هدف پژوهش حاضر بررسی زمانی- فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشید در ایران می‏‏باشد. جهت انجام این پژوهش ابتدا داده‏های ماهانه‏ انرژی تابشی با فرمت nc از مدل ماهواره‏ی FLDAS برای سال‏های 1982تا2021 تهیه گردید.‏ سپس جهت بررسی زمانی داده‏ها در مقیاس ماهانه و فصلی نمودارهای آن‏ها رسم شد و برای روندیابی از رگرسیون خطی و چند جمله‏ای استفاده شد. نتیجه روند خطی در طولانی مدت نشان می‏دهد کشور ایران تا حدودی دارای روند ثابتی بوده اما روند غیر خطی آن چند دوره متناوب صعودی و نزولی را به نمایش می گذارد. همچنین برای تحلیل فضایی نحوه‏ی گسترش تابش در ایران نیز پهنه‏بندی در محیط Arc Gis انجام شد. نتایج نشان داد که بیش‏ترین میزان انرژی تابشی در ماه ژوئن 296 وات بر مترمربع و کم‏ترین مقدار آن 101 وات برمترمربع در ماه دسامبر می‏باشد. بالاترین ضریب تغییرات در ماه ژانویه (6.69 درصد) و کمترین میزان در ماه سپتامبر (1.47 درصد) رخ داده است. بنابراین کشور ایران در بلندمدت از انرژی تابشی یکسانی برخوردار است. باتوجه به عوامل تاثیر گذار، انرژی تابشی در ایران به راحتی قابل دسترس است در نتیجه می‎‏توان از پنل‏های خورشیدی به جای سوخت‏های فسیلی استفاده نمود.

بررسی پراکنش فضایی-زمانی آب معادل ذوب برف(SWE) در نواحی برفگیر ایران در فصل سرد سال

بررسی پراکنش فضایی-زمانی آب معادل ذوب برف(SWE) در نواحی برفگیر ایران در فصل سرد سال

دوره 2، شماره 3، خرداد 1402

مسعود جلالی، ثمین محمدی

چکیده با وجود این که توده‌های برف موجود در کوه‏های برف‌گیر منابع حیاتی آب اکوسیستم‏ها و جامعه را مهیا می‌کنند اما در مقابل گرمایش اقلیمی حساس هستند.با وقوع پدیده تغییر اقلیم در سال‌های اخیر، حجم ذخیره برف در مناطق برف‌گیر کاهش چشم‌گیری داشته است. برف نقش اساسی در تامین منابع آب جهان، وضعیت اقلیم و فرآیندهای بیوژئوشیمیایی سطح زمین ایفا می‏کند. اهمیت جهانی بارش برف موضوعی انکار ناپذیر است، بارش برف سبب خنک شدن سطح زمین می‏شود. از سوی دیگر، آب ناشی از ذوب برف مقدار آب شیرین مورد نیاز یک ششم جمعیت جهان را تامین می‏کند برف هم‌چنین سبب جذب گردشگر شده و صنعت توریسم را تقویت می‏کند. فعالیت‌های تفریحی از جمله صنعت اسکی سبب جذب چند میلیارد دلاری درآمد در طی سال می‌شودکاهش منابع آبی حاصل از ذوب برف بر مقدار تولیدات زراعی و باغی و هم‌چنین حجم آب زیست‌محیطی در رودخانه‌ها تاثیرگذار بوده است. در تحقیق حاضر، مقدار و روند تغییرات توده برف در مناطق برف‌گیر رشته کوه‌های البرز و زاگرس در طی بازه زمانی 42 ساله (1980 تا 2021) مطالعه شد. نقشه‌های پهنه‌بندی (توزیع مکانی-زمانی) آب معادل ذوب برف با استفاده از داده‌های مدل ماهواره MERRA2 و در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی تولید شد. نتایج نشان داد که بیش‌ترین مقدار آب معادل ذوب برف در ماه ژانویه (15/14 لیتر بر متر مربع) در محدوده البرز مرکزی تا شمال‌غرب ایران (البرز) و محدوده زردکوه بختیاری (زاگرس) مشاهده می شود.