شبیهسازی میانگین روزهنگام دما در نیمه جنوبی ایرانزمین تحت شرایط تغییر اقلیم (مطالعه موردی: ایستگاه های همدید یزد و شیراز)
دوره 2، شماره 4، بهمن 1402
رویا پورکریم برآبادی، زهرا حیدری منفرد
چکیده تغییرات دمایی در بستر پدیدۀ تغییر اقلیم از مسایل و چالشهای پیشروی جوامع کنونی است. بررسی و ارزیابی میزان روند تغییرات دمایی در مقیاس جهانی، منطقهای و محلی از اهمیت ویژهای برخوردار است. مدلهای گردش عمومی جو از جمله ابزارشبیه سازی و ارزیابی شرایط اقلیمی - دمایی آینده تحت سناریوهای مختلف بهشمار میآیند. یکی از مباحث اصلی در کاربرد این مدلها، تفکیک مکانی آنهاست. این مساله با کمک شگرد ریزمقیاس نمایی قابل بررسی و تا حدود زیادی قابل حل است. یکی از این ابزارها ریز مقیاس نمایی آماری (SDSM) است که با استفاده از شگرد رگرسیون خطی چند متغیره است. در پژوهش حاضر با استفاده از SDSM خروجی مدل تغییر اقلیم canESM2 در منطقه ایستگاههای مورد مطالعه (یزد و شیراز ) و با در نظر گرفتن سناریو RCP 8.5 برای دورههای آیندهی 2048- 2019، 2078- 2049 و 2099- 2079 تغییرات دمایی مورد بررسی قرار گرفت. مشاهدات روزانه میانگین بیشینۀ دما برای دوره پایهی 2005- 1976 به عنوان ورودی وارد مدل شده است. نتایج خروجی مدل ریزمقیاس نشان داد که در دورههای آینده و بر اساس سناریو مورد بررسی، میانگین بیشینۀ دما افزایش خواهد یافت. این افزایش در هر دو دوره اول با گام 30 ساله و در دوره آخر با گام 20 ساله، نسبت به دورهی قبل تقریباً 1 درجه سلسیوس بیشتر خواهد شد. در دوره سوم (2108- 2079) بیشترین افزایش نسبت به دورهی پایه مورد انتظار است. بالاترین نرخ افزایش فصلی مربوط به فصل تابستان و پس از آن پاییز است. در این میان در ایستگاههای شیراز و یزد ماه جولای رتبه نخست را داراست. ماههای ژوئن و اوت به شکل مشترک در جایگاه بعدی قرار دارند.

