کلیدواژه‌ها = زمین آمار
تعداد مقالات: 2
بررسی زمانی-فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشیدی با استفاده از داده‏های مدل جهانی FLDAS در ایران

بررسی زمانی-فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشیدی با استفاده از داده‏های مدل جهانی FLDAS در ایران

دوره 2، شماره 4، بهمن 1402

مهسا کاظمی، مسعود جلالی، کوهزاد رئیس پور

چکیده به منظور استفاده بهینه از انرژی خورشیدی اولین قدم، شناسایی مقدار تابش خورشیدی می‎باشد. استفاده از داده‏های‏ ماهواره‎ای برای شناسایی مقدار تابش خورشیدی در هر موقعیت مفید است. از این‏رو هدف پژوهش حاضر بررسی زمانی- فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشید در ایران می‏‏باشد. جهت انجام این پژوهش ابتدا داده‏های ماهانه‏ انرژی تابشی با فرمت nc از مدل ماهواره‏ی FLDAS برای سال‏های 1982تا2021 تهیه گردید.‏ سپس جهت بررسی زمانی داده‏ها در مقیاس ماهانه و فصلی نمودارهای آن‏ها رسم شد و برای روندیابی از رگرسیون خطی و چند جمله‏ای استفاده شد. نتیجه روند خطی در طولانی مدت نشان می‏دهد کشور ایران تا حدودی دارای روند ثابتی بوده اما روند غیر خطی آن چند دوره متناوب صعودی و نزولی را به نمایش می گذارد. همچنین برای تحلیل فضایی نحوه‏ی گسترش تابش در ایران نیز پهنه‏بندی در محیط Arc Gis انجام شد. نتایج نشان داد که بیش‏ترین میزان انرژی تابشی در ماه ژوئن 296 وات بر مترمربع و کم‏ترین مقدار آن 101 وات برمترمربع در ماه دسامبر می‏باشد. بالاترین ضریب تغییرات در ماه ژانویه (6.69 درصد) و کمترین میزان در ماه سپتامبر (1.47 درصد) رخ داده است. بنابراین کشور ایران در بلندمدت از انرژی تابشی یکسانی برخوردار است. باتوجه به عوامل تاثیر گذار، انرژی تابشی در ایران به راحتی قابل دسترس است در نتیجه می‎‏توان از پنل‏های خورشیدی به جای سوخت‏های فسیلی استفاده نمود.

ارزیابی روش های زمین آمار در تهیه نقشه شوری، تغییرات و محدودیت آب زیرزمینی دشت یزد – اردکان

ارزیابی روش های زمین آمار در تهیه نقشه شوری، تغییرات و محدودیت آب زیرزمینی دشت یزد – اردکان

دوره 1، شماره 1، خرداد 1401، صفحه 172-198

مهدیه سلطانی گرد فرامرزی، احمد مزیدی، ولی سلطانی گرد فرامرزی

چکیده  سه چالش عمده جهانی شامل تغییر اقلیم، کاهش منابع آبی و بیابان­زایی می­باشد. تهیه نقشه های روزآمد یا بهنگام از تغییرات شوری و املاح می­تواند گامی مهم در بهره برداری صحیح از منابع آب باشد. روش­های زمین آمار برخلاف روش­های کلاسیک، ضمن در نظر گرفتن ارتباط بین نقاط و موقعیت مکانی آنها، دقت مطلوبی نیز دارند. آب­های زیرزمینی مهمترین منبع تأمین آب مورد نیاز کشاورزی در مناطق خشک و نیمه­خشک می­باشند. به منظور مدیریت بهینه منابع آبی و همچنین حفظ و بهبود کیفیت آنها، به داده­هایی در زمینه­ی موقعیت، مقدار و پراکندگی کیفیت آب در هر منطقه نیاز است. هدف از انجام این پژوهش تعیین مناسب­ترین روش میان­یابی به منظور بررسی و تحلیل مکانی شوری آب­های زیرزمینی دشت بزرگ یزد - اردکان واقع در مرکز استان یزد می­باشد. به منظور بررسی تغییرات شوری آب­های زیرزمینی این منطقه از داده­های آماری 18 ساله (1376 تا 1392) شوری چاه­های آب منطقه استفاده و پس از نرمال­سازی و اصلاح داده­های ناقص، با استفاده از نرم افزار GS+ بهترین مدل تغییرنگاری انتخاب، و از بین روش­های زمین آماری مناسب­ترین روش میان­یابی، روش کریجینگ (معمولی) وکوکریجینگ واز بین مدل های تغییرنگاری حاوی آستانه(کروی و گوسین) جهت تهیۀ نقشه­ها استفاده و در نهایت نقشه­های شوری، تغییرات و محدودیت آب زیر­زمینی در محیط نرم افزاری ArcGIS ترسیم گردید. نقشه­های شوری نشان می­دهد که شوری فوق­العاده زیاد (بالاتر از 8 دسی زیمنس بر متر) در قسمت های مرکز، شمال و شمال شرق به جهت احداث چاه­های متعدد و طول مدت برداشت از آنها و نیز قسمت­هایی از جنوب شرق قرار دارد و حاشیه غربی و جنوب غرب حوضه دارای شوری کم (کمتر از 2 دسی­زیمنس بر متر) و مابقی حوضه را شوری متوسط تا زیاد (4 تا 8 دسی زیمنس بر متر) شامل می­شود.