دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی

چکیده به منظور استفاده بهینه از انرژی خورشیدی اولین قدم، شناسایی مقدار تابش خورشیدی می‎باشد. استفاده از داده‏های‏ ماهواره‎ای برای شناسایی مقدار تابش خورشیدی در هر موقعیت مفید است. از این‏رو هدف پژوهش حاضر بررسی زمانی- فضایی میزان تابش خالص طول موج کوتاه خورشید در ایران می‏‏باشد. جهت انجام این پژوهش ابتدا داده‏های ماهانه‏ انرژی تابشی با فرمت nc از مدل ماهواره‏ی FLDAS برای سال‏های 1982تا2021 تهیه گردید.‏ سپس جهت بررسی زمانی داده‏ها در مقیاس ماهانه و فصلی نمودارهای آن‏ها رسم شد و برای روندیابی از رگرسیون خطی و چند جمله‏ای استفاده شد. نتیجه روند خطی در طولانی مدت نشان می‏دهد کشور ایران تا حدودی دارای روند ثابتی بوده اما روند غیر خطی آن چند دوره متناوب صعودی و نزولی را به نمایش می گذارد. همچنین برای تحلیل فضایی نحوه‏ی گسترش تابش در ایران نیز پهنه‏بندی در محیط Arc Gis انجام شد. نتایج نشان داد که بیش‏ترین میزان انرژی تابشی در ماه ژوئن 296 وات بر مترمربع و کم‏ترین مقدار آن 101 وات برمترمربع در ماه دسامبر می‏باشد. بالاترین ضریب تغییرات در ماه ژانویه (6.69 درصد) و کمترین میزان در ماه سپتامبر (1.47 درصد) رخ داده است. بنابراین کشور ایران در بلندمدت از انرژی تابشی یکسانی برخوردار است. باتوجه به عوامل تاثیر گذار، انرژی تابشی در ایران به راحتی قابل دسترس است در نتیجه می‎‏توان از پنل‏های خورشیدی به جای سوخت‏های فسیلی استفاده نمود.

چکیده خشکسالی یکی از بزرگترین بلایای طبیعی محسوب می‌شود که فراوانی آن به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک بسیار زیاد می-باشد. دستگاه‌های پایش از ابزارهای لازم برای مدیریت خشکسالی هستند. با این سامانه‌ها است که می‌توان از شدت و توسعه مکانی خشکسالی آگاهی یافت که معمولاً با شاخص‌های خشکسالی این مهم به انجام می‌رسد. در پژوهش حاضر از شاخص-هایRAI ,SPI ,PN و DI برای بیان کمی خشکسالی و پهنه‌بندی آن در تعداد شش ایستگاه هواشناسی در سطح استان بوشهر استفاده شد. ابتدا داده‌های هواشناسی بارندگی در طول دوره آماری 28 ساله (1395-1368) از ایستگاه‌های منتخب جمع‌آوری شد. سپس هر یک از شاخص‌ها محاسبه و شدت خشکسالی برای دوره آماری مورد بررسی قرار گرفت. برای انتخاب مناسب‌ترین نمایه از ضریب تعیین R2 استفاده گردید و در نهایت به‌منظور بررسی خشکسالی‌ها، نقشه‌های پهنه‌بندی با روش کریجینگ تهیه شد. نتایج نشان داد که در اکثر ایستگاه‌ها زوج نمایه‌ها از همبستگی بالایی نسبت به هم برخوردار هستند. همچنین نتایج پهنه-بندی حاکی از آن بود که پهنه‌بندی خشکسالی در همه‌ شاخص‌ها از روند منظمی در طی دوره‌ی مورد مطالعه تبعیت نمی‌کند. طبق پهنه‌بندی بیش‌ترین شدت خشکسالی‌ها مربوط به سال‌های (1378-1368) در ایستگاه‌های دیلم، برازجان، چاهکوتاه و بوشهر مشاهده شده است. در تمامی ایستگاه‌ها شاخص‌هایPN و SPIخشکسالی‌ها را بهتر از دیگر ایستگاه‌ها نشان می‌دهد، و همچنین شاخص RAI نیز خشکسالی‌های بسیار شدید را بهتر معرفی می‌کند.