بررسی تغییرات سری زمانی میانگین دمای ایستگا‌ه‌های جلفا و سراب (1986-2018)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشکده علوم انسانی. گروه جغرافیا. دانشگاه زنجان

چکیده
به منظور آشکارسازی تغییرات اقلیمی از دیدگاه آماری آزمون‌های آماری پارامتری و ناپارامتری بکارگرفته می‌شوند. از جمله این روش‌ها می‌توان به آزمون‌های همگنی، تحلیل روند، روش‌های آریما و تحلیل طیفی در سری‌های زمانی عناصر اقلیمی از جمله دما اشاره کرد. عوامل طبیعی و انسانی در ایجاد ناهمگنی دخالت دارند که برای پی بردن به ناهمگن بودن اطلاعات و کشف علل آن از طرق آزمون‌های مختلف آماری قابل بررسی می‌باشد. نتایج این آزمون‌ها همواره یکسان نبوده و هر یک دارای ویژگیهای خاصی می‌باشند. در این پژوهش پس از کنترل کیفی داده‌ها و انجام آزمون‌های همگنی و آشکارسازی روند با استفاده از نرم‌افزار MATLAB، برازش و آینده‌نگری میانگین دمای سالانه و ماهانه ایستگاه‌های جلفا و سراب طی دوره آماری (1986-2018) با استفاده ازالگوهای خانواده ARIMA و SARIMA در نرم‌افزار MINITAB انجام شد. برای بررسی ایستایی مدل، توابع خودهمبستگی (ACF) و خودهمبستگی جزئی (PACF) به کار گرفته شد و با در نظر گرفتن معیارهای ارزیابی مدل، نهایتا الگوهای ARIMA(0,1,1) و SARIMA(0,0,1)(1,2,3)12 برای ایستگاه جلفا و الگوهای ARIMA(1,1,0) و SARIMA(0,0,2)(1,2,3)12 برای ایستگاه‌ سراب به عنوان مدلی مناسب جهت آینده‌نگری میانگین دمای سالانه و ماهانه مشخص شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات