تحلیل توزیع مکانی بارش در ایران با استفاده از داده های بارش ماهواره GPM

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه زنجان

2 دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه زنجان

3 استاد دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده
هدف اصلی پژوهش حاضر برآورد توزیع مکانی بارش با استفاده از داه‌های سنجش از دور ماهواره‌ای در گستره‌ی جغرافیایی کشور ایران است. برای نیل به این هدف، از داده‌های بارش کالیبره شده‌ی سطح 3 نسخه‌ی 6 ماهواره‌ی GPM با تفکیک فضایی 1/0 × 1/0 درجه از ژانویه 2001 تا دسامبر 2019 برای محدوده‌ی جغرافیایی گستره‌ی ایران استفاده شد. نتایج نشان داد به لحاظ توزیع مکانی ماهانه ، توزیع ناهمگن بارش مشهود بوده است. در میان پهنه‌های بارشی، بیشترین مقدار بارش مربوط به پهنه‌ی بارشی ساحل دریای خزر و پس از آن ارتفاعات زاگرس مرکزی در غرب ایران می باشد. کمترین مقدار بارش نیز در گستره ی وسیعی از کشور ایران در نواحی مرکزی و شرقی برآورد شد. توزیع فصلی نیز حاکی از تفاوت معنادار توزیع بارش در فصول مختلف سال است، به طوری که بیشترین مقدار بارش مربوط به فصل زمستان و کمترین مقدار آن در فصل تابستان برآورد گردید. میانگین بارش در کشور ایران 259 میلی متر ‌است که مقدار آن در سال‌های مختلف از 189 تا 344 میلی‌متر متغیر بوده‌است. از سویی دیگر، همین مقدار ناچیز ابارش از توزیع مکانی همگنی برخوردار نیست، به طوری که بیشترین مقدار آن در ناحیه‌ی ساحلی شمال و غرب و کمترین مقدار آن بر نواحی وسیعی از ایران مرکزی و شرق ایران متمرکز است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات