تحلیل همدید الگوهای جوی حاکم بر امواج سرد فرین در شمال غرب ایران

جعفری, رقیه; کریمی نیا, کریم

تحلیل همدید الگوهای جوی حاکم بر امواج سرد فرین در شمال غرب ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رقیه جعفری ¹

کریم کریمی نیا ²

¹ دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد اهر

² استاد دیار اقلیم شناسی گروه جغرافیا دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر

چکیده

فرین های دمایی سرد یکی از جنبه های طبیعی اقلیم می باشد که همه ساله وقوع آن باعث مشکلاتی در بخش های کشاورزی، صنعتی، اقتصادی و همچنین حوادث جاده ای می شود. افت شدید دما می‌تواند اثر نامطلوبی بر جنبه های مختلف زندگی و فعالیت جاندران و همچنین شرایط زیست گیاهان بگذارد. هدف از این تحقیق، بررسی همدید الگوهای جوی موثر بر امواج سرمایی فرین در شمال غرب ایران است. بدین منظور از داده های حداقل دمای روزانه 36 ایستگاه همدید شمال غرب کشور در بازه زمانی 2017-1986 برای ماه-های ژانویه، فوریه، مارچ، آپریل، نوامبر و دسامبر استفاده شد. با استفاده از ضریب شاخص استاندارد روزهای سرد با شدت پایین‌تر از 2/1- به عنوان روزهای سرد فرین برای هر ایستگاه به صورت ماهانه استخراج شد. . نتایج همدید این الگوها نشان می‌دهد که سامانه های سینوپتیکی حاکم بر امواج سرمای فرین، حضور پرفشار سیبری، پرفشارهای مهاجر اروپایی و یا زبانه‌های آنها در سطح دریا در منطقه شمال غرب کشور که باعث ریزش هوای سرد عرضهای شمالی به سمت این منطقه می شوند. در تراز 500 هکتوپاسکال نیز وجود پشته و یا وقوع حالت بلوکینگ و یا مستقر شدن بازوی غربی ناوه عمیق بر فراز شمال غرب ایران، همگرایی در تراز میانی جو، سبب تقویت حرکات دینامیکی فرونشینی و ایستایی در ترازهای زیرین جو شده و با تقویت ریزش هوای سرد عرض‌های بالا بر روی منطقه موجب شکل گیری امواج سرمایی شمال غرب کشور می-شود.

کلیدواژه‌ها

پرفشار سیبری

بلاکینگ

موج سرمایی

پرفشار اروپایی

شمال غرب ایران

موضوعات