خشک شدن دریاچه ارومیه بهعنوان یکی از مهمترین بحرانهای زیستمحیطی ایران، پیامدهای گستردهای بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و مدیریتی مناطق پیرامونی بر جای گذاشته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی، پیامدهای فضایی خشک شدن دریاچه ارومیه و راهبردهای احیای آن را بررسی کرده است. دادههای پژوهش از طریق مطالعات کتابخانهای و پیمایشی گردآوری شد و جامعه آماری شامل ۶۰ نفر از متخصصان و مدیران اجرایی بود که با روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب شدند. تحلیل دادهها با استفاده از رویکرد اثرات متقابل ساختاری در نرمافزارMicMacو رویکرد اثرات متقابل تعاملی در نرمافزار Scenario Wizard انجام گرفت. نتایج نشان داد که کاهش منابع آب و خاک، افت تولید، درآمد و فرصتهای سرمایهگذاری، افزایش بیکاری، رکود بازار مسکن، شکلگیری تنشهای قومی ناشی از جابهجایی جمعیت(اسکان اقوام مهاجر کرد در منطقه آذربایجان)، تشدید شکافهای اجتماعی و سیاسی، بروز چالشهای مدیریت کالبدی–فضایی، کاهش گردشگری و تضعیف انسجام و توسعه منطقهای و ملی از مهمترین پیامدهای خشک شدن دریاچه ارومیه هستند. همچنین، اصلاح قوانین و مقررات، توقف سدسازی، اجرای طرحهای آبخیزداری، تثبیت کانونهای گردوغبار، اصلاح الگوی کشت و ارتقای آگاهی عمومی بهعنوان مهمترین راهبردهای احیای دریاچه شناسایی شدند.
سلطانزاده,آکبر , پیری,عیس ی و حمدی,حسین . (1404). فضامندی خشک شدن دریاچه ارومیه و استراتژی های عبور از بحران. دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی, 4(7), 1-31. doi: 10.30740/cccd.2025.730125
MLA
سلطانزاده,آکبر , , پیری,عیس ی , و حمدی,حسین . "فضامندی خشک شدن دریاچه ارومیه و استراتژی های عبور از بحران", دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی, 4, 7, 1404, 1-31. doi: 10.30740/cccd.2025.730125
HARVARD
سلطانزاده آکبر, پیری عیس ی, حمدی حسین. (1404). 'فضامندی خشک شدن دریاچه ارومیه و استراتژی های عبور از بحران', دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی, 4(7), pp. 1-31. doi: 10.30740/cccd.2025.730125
CHICAGO
آکبر سلطانزاده, عیس ی پیری و حسین حمدی, "فضامندی خشک شدن دریاچه ارومیه و استراتژی های عبور از بحران," دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی, 4 7 (1404): 1-31, doi: 10.30740/cccd.2025.730125
VANCOUVER
سلطانزاده آکبر, پیری عیس ی, حمدی حسین. فضامندی خشک شدن دریاچه ارومیه و استراتژی های عبور از بحران. دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی. 1404;4(7):1-31. doi: 10.30740/cccd.2025.730125
