واکاوی الگوهای فضایی-زمانی گردوغبار استان لرستان از ترکیب داده‌های زمین-آماری تا پردازش ابری گوگل ارث انجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 یزد، ، بلوار دانشگاه ،دانشگاه یزد. مدیریت خوابگاه های دانشگاه یزد.

2 یزد، ، بلوار دانشگاه ،دانشگاه یزد. پردیس علوم انسانی و اجتماعی. هیِیت علمی گروه جغرافیا

10.30740/cccd.2024.737296
چکیده
این پژوهش به بررسی توزیع فضایی-زمانی و روند تغییرات پدیده ریزگرد در استان لرستان طی دوره 20 ساله (2020-2000) پرداخته است. با استفاده از ترکیب داده‌های زمینی (ایستگاه‌های سینوپتیک) و ماهواره‌ای MODIS و به‌کارگیری پلتفرم Google Earth Engine (GEE) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، شاخص عمق نوری آئروسل (AOD) به عنوان معیاری برای سنجش غلظت ذرات معلق و شدت گردوغبار تحلیل شد. روش‌های آماری مانند آزمون من-کندال و شیب سن برای آشکارسازی روند تغییرات استفاده گردید. نتایج نشان داد تعداد روزهای همراه با گردوغبار از 33 روز در سال 2000 به ۱۱۰ روز در سال ۲۰۲۰ افزایش یافته است، با شدت بیشتر در دهه سوم (۲۰20-2011). میانگین سالانه AOD نیز از 15/0 به 45/0 افزایش یافت، که نشان‌دهنده رشد غلظت ذرات معلق در فصل بهار شده است. همبستگی قوی (بیش از ۸۰ درصد) بین داده‌های زمینی و ماهواره‌ای و تطابق زمانی مناسب در ثبت رویدادهای گردوغبار مشاهده شد. پلتفرم GEE به دلیل کارایی بالا در پردازش داده‌ها و تحلیل‌های زمانی-مکانی، برتری قابل‌توجهی نشان داد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ تعداد روزهای گردوغبار به ۱۵۰ روز و میانگین AOD به ۰٫۶ برسد. این افزایش احتمالاً با تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های متوالی و تخریب پوشش گیاهی تشدید خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات