پایش ماهواره‌ای مخاطره سوزباد و اثر آن بر فعالیت نظامی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مطالعات، دانشکده علوم پایه، دانشگاه افسری امام علی، تهران، ایران.

2 استادیار جغرافیا، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.

3 دبیر آموزش و پرورش

10.30740/cccd.2025.737317
چکیده
شاخص سوزباد بیان­گر میزان احساس سرمایش واقعی ایجاد شده در بدن انسان است که اگر این سرمایش از آستانه­ای فراتر رود باعث رخداد مخاطره سوزباد خواهد شد. هدف این پژوهش، پایش ماهواره­ای مخاطره سوزباد در ایران است. ابتدا داده­های روزانه سرعت باد و دمای هوا در بازه زمانی­ 2023-1994 به مدت 11000 روز با تفکیک مکانی 25/0 در 25/0 درجه قوسی از تارنمای ECMWF استخراج شد. سپس بر اساس فرمول آمریکایی-کانادایی شاخص سوزباد در هر روز به صورت جداگانه محاسبه شد. بر اساس این فرمول 3 کلاس ریسک­پذیری برای شاخص سوزباد تعریف شد. کلاس اول مقادیر مثبت شاخص سوزباد که بدون مخاطره بود. کلاس دوم مقادیر بین 0 تا 9- شاخص سوزباد که کم مخاطره هستند و کلاس سوم مقادیر 9- تا 27- شاخص سوزباد به عنوان مخاطره متوسط نامگذاری شد. یافته­ها نشان داد که مخاطره سوزباد در ایران تنها در ماه­های آبان، آذر، دی، بهمن و اسفند رخ می­دهد؛ چرا که در بقیه ماه­های سال هوا سرمایش زیادی نداشته و متعاقب آن سوزباد نیز رخ نخواهد داد. همچنین، یافته­ها نشان داد که به دلیل حاکمیت غالب شرایط سرمایی در ارتفاعات بلند، بیش­ترین گستره مخاطره سوزباد در منطقه مورد مطالعه نیز در بلندی­های زاگرس و البرز رخ می­دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات