فرگشت توزیع فراوانی دمای بیشینه ایران در چهار دهه گذشته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان

10.30740/cccd.2026.2082119.1097
چکیده
دگرگونی ویژگی نهادین اقلیم است. در گذر زمان تغییر توزیع فراوانی دما در یک محل می­تواند به جایی برسد که آن محل اقلیم پیشین خود را ترک گفته و گونه تازه­ای از اقلیم را بپذیرد. در این صورت فرگشت توزیع فراوانی دما می­تواند نماینده بسیار شایسته­ای برای تغییر اقلیم باشد. در قلمروهای اقلیمی گرم و خشکی مانند ایران که از پیش منابع آب بسیار کمیاب است فرگشت توزیع فراوانی دما می­تواند پیامدهای بزرگی برای نیازهای آبی و انرژی داشته باشد. شناخت تفصیلی تغییراتی که در فراوانی دماهای مختلف نقاط مختلف ایران در گذر زمان رخ داده، هدف این پژوهش بوده است. برای دستیابی به این هدف داده­های بازکاوی دمای بیشینه روزانه ERA5 برای 44 سال به روش تجزیه مقادیر تکین ارزیابی شد. این بررسی نشان داد بر روی بخش­های گرم­تر ایران فراوانی دماهای زیر 20 درجه سلسیوس و بر روی بخش­های سردتر فراوانی دماهای زیر 10 درجه سلسیوس کاهش یافته است. در برابر این کاهش، بر روی بخش­های گرم­تر ایران فراوانی دماهای بالای 40 درجه سلسیوس و بر روی بخش­های سردتر فراوانی دماهای بالای 30 درجه سلسیوس افزایش یافته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات