دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی

تحلیل فضایی ارتباط شاخص‌های پوشش گیاهی و آب با دمای هوا در حوضه آبریز بختگان–مهارلو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم نصیری
عبداله فرجی
سید حسین میر موسوی
کوهزاد رئیس پور

دانشگاه زنجان

10.30740/cccd.2026.2082703.1100
چکیده
این پژوهش با هدف کمی‌سازی تأثیر تغییرات پارامترهای بیوفیزیکی بر دینامیک‌های حرارتی منطقه‌ای در ماه مارس در حوضه آبریز بختگان-مهارلو طی بازه زمانی 1991 تا 2020 انجام شد. برای نیل به این هدف، داده‌های ماهواره‌ای لندست 5 و 8 از طریق سامانه گوگل ارث انجین پردازش گردید تا شاخص‌های مورد نظر استخراج شوند. متعاقباً، تحلیل همبستگی پیرسون و مدل‌سازی رگرسیون چندمتغیره برای تبیین ارتباط بین متغیرهای بیوفیزیکی و ویژگی‌های دمایی اعمال شد. همچنین، تحلیل لکه‌های داغ به‌منظور شناسایی خوشه‌های حرارتی با مقادیر بالای دمای سطح زمین به کار گرفته شد. یافته‌ها نشان داد که کاهش شدید و معناداری در شاخص NDWI در سطح دریاچه‌های بختگان و مهارلو مشاهده شده است، که با کاهش NDVI در نواحی پیرامونی همراه بوده است. این دگرگونی‌های سطح زمین منجر به گسترش طبقات دمایی گرم (از 40-30 درجه به 50-40 درجه سانتی‌گراد) در بخش‌های جنوبی و مرکزی حوضه گردید که تأکیدی بر روند افزایشی در تمام پارامترهای دمایی مورد بررسی است. نتایج تحلیل فضایی نشان داد که خوشه‌های حرارتی با شدت بالا عمدتاً در مناطق جنوبی و جنوب شرقی حوضه متمرکز شده‌اند؛ این تمرکز مکانی به طور مستقیم با مناطق دارای بالاترین LST، کمترین منابع آبی و بیشترین فرسایش پوشش گیاهی همبستگی دارد.

کلیدواژه‌ها

تغییرات دما
سنجش از دور
حوضه آبریز بختگان – مهارلو
دمای سطح زمین
تحلیل فضایی

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما