دگرگونی ها و مخاطرات آب و هوایی

آشکارسازی سیگنال‌های گرمایش نامتقارن و تشدید بارش‌های حدی در ایستگاه سینوپتیک سردشت طی دوره ۲۰۲۵-۱۹۸۶

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

احسان سوره 1
بهاره باتمانی 2
مجید رضایی بنفشه درق 3

1 دانشجوی دکتری آب‌وهواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشگاه تبریز

10.30740/cccd.2026.2082548.1099
چکیده
تغییر در الگوهای حدی اقلیمی، به عنوان بارزترین پیامد گرمایش جهانی، چالش‌های جدی هیدرولوژیک و اکولوژیک در اکوسیستم‌های کوهستانی ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی روند شاخص‌های حدی اقلیمی در ایستگاه سینوپتیک سردشت، به بررسی ریزمقیاس روندهای زمانی ۱۰ شاخص حدی دما و بارش (ETCCDI) طی دوره ۴۰ ساله (۲۰۲۵-۱۹۸۶) پرداخته است. پس از کنترل کیفی داده‌های روزانه، از آزمون من-کندال و برآوردگر شیب سن استفاده شد. یافته‌ها نشان‌دهنده دگردیسی ساختاری در رژیم اقلیمی منطقه است؛ به طوری که سیگنال گرمایش در تمامی شاخص‌های دمایی با قطعیت آماری (۹۵ تا 9/99 درصد) دیده می‌شود. شاخص تداوم امواج گرمایی با شیب 115/3+ روز در سال و شاخص شب‌های گرمسیری با نرخ 081/1+ روز در سال افزایش یافته‌اند که بیانگر تشدید استرس حرارتی و اختلال در خنک‌سازی شبانه است. در مقابل، روزهای یخبندان و یخی به ترتیب با نرخ 259/1- و 059/1- روز در سال کاهش یافته‌اند. در بخش بارش، افزایش شاخص شدت بارش با شیب 062/0+ میلی‌متر در روز نشان‌دهنده تغییر ماهیت بارش به رگبارهای شدید است. در مجموع، اقلیم سردشت به سوی مخاطرات حدی مرکب (سیل و امواج گرمایی) در حال گذار است.

کلیدواژه‌ها

تغییر اقلیم
شاخص‌های حدی
گرمایش نامتقارن
شدت بارش
سردشت
موضوعات

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما