اشکارسازی الگوهای همدیدی موثر بر بارش های فراگیر توام با دبی های فرین در حوضه ابریز سبلان
صفحه 3-38
اکبر شاهی، کریم امینی نیا، مهدی ثاقبیان، ابراهیم فتایی
چکیده موقعیت استان اردبیل در شمال غرب ایران باعث شده است که دارای سیستم بارش بسیار نامنظم در ابعاد مکانی و زمانی باشد. تاثیر توام عوامل محلی و بیرونی بر اقلیم آن باعث شده است که حوضه آبریز سبلان تحت تاثیر پدیده های آب و هوایی متنوع قرار گیرد. از این رو در تحقیق حاضر تلاش شد تا با استفاده از دادههای روزانه 45 ایستگاه سینوپتیک و بارانسنجی (وابسته به وزارت نیرو) و همچنین دادههای دبی خروجی ایستگاه هیدرومتری دوست بیگلو ، ابتدا روزهایی که بارشهای سنگین و فراگیر دریافت کردهاند و همچنین در این روزها دبی نیز در اوج بوده است شناسایی شوند. برای شناسایی روزهای با بارش سنگین از معیار صدک 95 استفاده شد. روزهای با بارش فراگیر نیز بر اساس ناهنجاری مثبت صدک 75 مساحت روزهای توام با بارش سنگین انتخاب شدند. بعد از شناسایی این روزها با استفاده از دادههای جو بالا، و بر اساس روش تحلیل خوشهای و همبستگی لوند، اقدام به الگوبندی الگوهای جوی گردید. بر اساس نتایج تحقیق، چرخند دریای مدیترانه و پر فشار سیبری و همچنین سردچالهای جوی، همچنین فعالیت تاوه قطبی نقش موثری در وقوع بارشهای سنگین و فراگیر در حوضه آبریز سبلان داشتهاند.

